Özet / Doğrudan Cevap: Doktorlar Instagram hesabı açabilir ve bilimsel sınırlar içinde koruyucu sağlık bilgilendirmesi yapabilir; ancak Türkiye'de yurt içi kitleye yönelik gönderi öne çıkarma veya sponsorlu reklam verilmesi yasaktır. Ayrıca Meta'nın sağlık politikaları kişisel sağlık durumunu ima eden reklamları engeller. Yurt dışı sağlık turizmi için ise yalnızca yetki belgeli sağlık tesisleri ve aracı kuruluşlar, yabancı dilde ve Türkiye dışı hedeflemeyle şartlı tanıtım yapabilir.
Organik paylaşım hangi sınırlar içinde değerlendirilir?
Hesap açmak, içerik üretmek ve bilgilendirme ilkeleri
Instagram'da bir doktor hesabı açmak, bir gönderi yayımlamak ve o gönderiyi ücret ödeyerek öne çıkarmak aynı işlem değildir. Hekimlerin en sık yaşadığı karışıklık burada başlıyor: “Bu yazı tıbben doğru, o zaman reklamını da verebilirim.” İçeriğin bilimsel doğruluğu önemli olsa da sponsorlu dağıtım için tek ölçüt değildir.
Hekim kimliği, tescilli uzmanlık, çalışma yeri ve saatleri gibi doğrulanabilir bilgiler; ayrıca yetkili sağlık meslek mensubunca hazırlanan koruyucu ve geliştirici sağlık bilgileri yönetmelikte tanımlanan bilgilendirme çerçevesine girer. Buna karşılık sonuç garantisi, başka hekimlerle üstünlük karşılaştırması, hastayı belirli hekime yönlendiren bir çağrı, yanıltıcı teknoloji iddiası ve genel kapsamda fiyat/indirim/kampanya anlatımı risk oluşturur.
“Organik” sözcüğünü serbest alan olarak görmeyin. Gönderinin metni, görseli, yorum ve beğeni ayarları, hastanın görüntüsü ve içerikteki bağlantılar birlikte ele alınmalıdır. Görsel içeriğe ilişkin yönetmelik, hasta rızası, gerçek görüntü kullanımı, bazı görsellerde uyarı metni ve etkileşime kapatma gibi ayrıntılı yükümlülükler düzenler.
Gönderiyi öne çıkarmak neden farklı?
Sponsorlu dağıtım kısıtı ve Meta reklam standartları
Ücretli dağıtım, içeriğin sponsorlu biçimde hedef kitleye gösterilmesidir. Yönetmeliğin genel kuralında hekim ve sağlık tesislerinin ücretli öne çıkarma konusunda sınırları vardır; görsel içeriklerin sponsorlu yayımlanmasına dair ayrıca hüküm bulunur. Meta'nın kendi reklam standartları da devreye girer: reklam, kişinin sağlık durumu gibi kişisel bir özelliğini bildiğini ima edemez. “Saç dökülmen yüzünden utanıyor musun?” gibi bir kurgu, bu nedenle platform açısından da sorunludur.
Yurt dışındaki hastalara yönelik sayfa açılabilir mi?
Uluslararası sağlık turizmi için ayrı yabancı dilde hesap şartı
Uluslararası sağlık turizmi için özel düzenleme, Bakanlık yetki belgesine sahip sağlık tesisi veya aracı kuruluşun yurt dışına yönelik ayrı hesap veya site kullanması, sağlık turizmi hizmetini açıkça belirtmesi, yetki belgesini yayımlaması, Türkçe dışındaki resmî diller ve yurt dışı hedefleme gibi şartlar koyar. Sosyal mecrada yurt içi hedefleme seçilemez; otomatik hedef kitle tanımlamalarına ilişkin koşullar da uygulanır. Kişisel hekim hesabı ile yetkili kuruluş hesabını birbirine karıştırmamak gerekir.
İçerik ekibi nasıl çalışmalı?
Yayımdan önce 5 soruluk editoryal denetim
Her gönderiyi yayımlamadan önce beş soru sorun: Bilgiyi hangi yetkili meslek mensubu kontrol etti? Hangi iddia hangi kaynakla doğrulandı? Hasta görseli veya yorumu var mı? Bu içerik hangi hesaptan ve hangi ülkeye gösterilecek? Ücretli gösterim planlanıyor mu? Böylece sadece “güzel kreatif” değil, yayımlanabilir içerik hazırlanır.
- Bilgiyi yetkili hekim kontrol etti mi?
- İddia bilimsel kaynakla destekleniyor mu?
- Hasta görseli varsa yazılı açık rıza ve etkileşim ayarı yapıldı mı?
- Yurt içi kitleye sponsorlu reklam çıkılmadığından emin olundu mu?
- Kuruluş ve hesap tipi mevzuata uygun mu?
Sıkça Sorulan Sorular
Doktor Instagram Reels videolarını öne çıkarabilir mi?
Türkiye'deki kitleye yönelik sağlık hizmeti içeriklerinin sponsorlu olarak öne çıkarılması yönetmelik uyarınca yasaktır. Paylaşımlar organik bilgilendirme niteliğinde kalmalıdır.
Instagram'da hekim hesabında hasta fotoğrafı paylaşılabilir mi?
Yurt içinde cerrahi ve girişimsel fotoğraflar için açık rıza, filtre yasağı, standart çekim koşulu, uyarı metni ve yorum/beğeni etkileşimlerinin kapatılması zorunludur.
Kişisel hekim hesabı yurt dışına Instagram reklamı açabilir mi?
Yurt dışı tanıtım hakkı şahsi hekim hesaplarına değil, Bakanlıkça yetkilendirilmiş sağlık tesisi ve aracı kuruluşlara ayrı yabancı dilde hesap üzerinden tanınmıştır.